การใช้กล้องระดับและการอ่านค่าเพื่องานรังวัด

การใช้กล้องระดับและการอ่านค่าเพื่องานรังวัด

     การรังวัดระดับเป็นหัวใจสำคัญในการหาความสูงต่ำของพื้นที่ เพื่อนำไปใช้ควบคุมงานก่อสร้างและงานออกแบบวิศวกรรม มีแนวทางปฏิบัติหลักดังนี้

  ส่วนที่ 1 : 3 ขั้นตอนการตั้งกล้องรังวัดหน้างาน

• เลือกจุดตั้งกล้อง : เลือกพื้นที่มั่นคง แข็งแรง และตั้งกล้องให้อยู่กึ่งกลางระหว่างจุดหลัง (Backsight) และจุดหน้า (Foresight) ในระยะที่ใกล้เคียงกันที่สุด เพื่อลดความคลาดเคลื่อนจากส่วนโค้งของโลก
  
• ปรับระดับลูกน้ำฟองกลม : กางขาตั้งกล้องระดับอก เหยียบขาตั้งให้จมดินแน่นสนิท ขันยึดตัวกล้อง แล้วปรับฟุตสกรู 3 ตัวด้วยกฎ "เข้าพร้อมกัน-ออกพร้อมกัน" เลี้ยงให้ลูกน้ำฟองกลมเข้าจุดกึ่งกลางเป๊ะ
  
• กำจัดค่าพารัลแลกซ์ (Parallax) : ส่องกล้องไปทางผนังโล่ง หมุนปรับเลนส์ตา (Eyepiece) จนเห็น เส้นใยกากบาท (Crosshairs) สีดำคมชัดที่สุด จากนั้นเล็งวัตถุแล้วปรับโฟกัสใหญ่จนภาพคมชัด เพื่อป้องกันไม่ให้เส้นกากบาทเลื่อนหนีตัวเลขเวลาขยับหัวสายตา

  ส่วนที่ 2 : เทคนิคการอ่านค่าไม้สต๊าฟละเอียดถึง "มิลลิเมตร"

   ไม้สต๊าฟจะแบ่งสเกลสลับสีทุกลายเมตร โดยทุกลายขีด (ทั้งสีและขาว) จะหนาเท่ากับ 1 เซนติเมตร (10 มิลลิเมตร) เสมอ เวลาส่องกล้องจะจดค่าเป็นตัวเลขจุดทศนิยม 3 ตำแหน่ง (เมตร . เดซิเมตร | เซนติเมตร | มิลลิเมตร) ดังนี้:

• ทศนิยมตำแหน่งที่ 1 และ 2 (เมตร และ เดซิเมตร) : อ่านตัวเลขตัวใหญ่สีแดงหรือดำที่อยู่ใต้เส้นกากบาท เช่น พาดอยู่เหนือเลข 12 ให้จดไว้ในใจว่า 1.2
  
• ทศนิยมตำแหน่งที่ 3 (เซนติเมตร) : นับขีดสีและขาวที่อยู่ระหว่างขอบบนของเลข 12 ขึ้นไปจนถึงแนวเส้นกากบาท สมมตินับได้ 3 ขีด จะได้ค่าในใจเพิ่มเป็น 1.23
  
• ทศนิยมตำแหน่งที่ 4 (มิลลิเมตร) : ใช้สายตากะประมาณจุดที่เส้นกากบาทพาดผ่านตัวขีดเซนติเมตรนั้นๆ
  

            ถ้าพาดกึ่งกลางขีดพอดี   กะเป็น 5 (จดค่าอ่านจริงได้ 1.235 เมตร)

          ถ้าอยู่ค่อนไปทางขอบบน   กะเป็น 7 หรือ 8

          ถ้าอยู่พอดีขอบล่าง   กะเป็น 0

  3 กฎเหล็กป้องกันค่าระดับคลาดเคลื่อน

• ประคองลูกน้ำไม้สต๊าฟเสมอ : คนถือไม้สต๊าฟต้องประคองหลอดลูกน้ำ (Staff Bubble) ให้ตั้งตรงดิ่ง 90 องศาตลอดเวลา หรือใช้เทคนิคส่ายไม้สต๊าฟช้าๆ แล้วให้ช่างกล้องจด "ค่าต่ำสุด" ที่อ่านได้
  
• ใช้แผ่นตีนเป็ดรองฐาน : เมื่อต้องการย้ายสถานีกล้อง (Turn Point) ต้องวางไม้สต๊าฟบน แผ่นรองฐาน (Foot Plate) เสมอ เพื่อป้องกันไม่ให้ไม้สต๊าฟจมดินในระหว่างหมุนเปลี่ยนทิศทาง
  
• สูตรเช็กค่าระดับ : ตรวจสอบความถูกต้องโดยการส่องอ่านเส้นใยบนและล่างร่วมด้วย โดย

                         ค่ากลางที่ถูกต้อง  

     "ตั้งกล้องให้แน่น ปรับลูกน้ำและกากบาทให้ชัด > อ่านค่าไล่จาก เมตร-ซม. แล้วกะมิลลิเมตรที่ตำแหน่งที่ 3 > คนถือไม้สต๊าฟต้องจับลูกน้ำให้ตรงดิ่งเสมอ" เพียงเท่านี้งานรังวัดระดับก็แม่นยำไร้ข้อผิด