โปรแกรมคำนวณพื้นที่ (Area Calculation) บนกล้อง Total Station
ฟังก์ชัน Area Calculation คือโปรแกรมสำเร็จรูปบนกล้อง Total Station ที่ช่วยให้ช่างสำรวจสามารถหาขนาดพื้นที่ราบของแปลงที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างได้ทันที โดยกล้องจะนำพิกัด (N, E) ของแต่ละจุดมาประมวลผลตามหลักคณิตศาสตร์แบบลากเส้นต่อจุดเป็นรูปปิด (Polygon)
1. กฎเหล็ก: ลำดับการส่องรังวัด (Sequence)
การคำนวณพื้นที่จำเป็นต้องรังวัดจุดพิกัดรอบๆ แปลงให้ครบเป็นรูปปิด โดยมีข้อบังคับสำคัญคือ "ต้องส่องเรียงจุดตามเข็มหรือทวนเข็มนาฬิกาเท่านั้น" ห้ามส่องสลับฟันปลาเด็ดขาด เพราะจะทำให้เส้นขอบพิกัดตัดกันเองและได้ค่าพื้นที่ที่ผิดพลาด
2. ขั้นตอนการกดใช้โปรแกรมบนกล้อง
- เข้าสู่โปรแกรม : หลังจากตั้งกล้องและส่อง Backsight เสร็จสิ้น ให้เข้าเมนู Menu > เลือก Programs > เลือกฟังก์ชัน Area (หรือ Area Calculation)
- ส่องรังวัดเก็บจุด : หันกล้องส่องเป้าปริซึมที่มุมแปลงจุดแรก กด Meas เพื่ออ่านค่า แล้วกด OK/Record เพื่อบันทึกจุด จากนั้นหันกล้องส่องจุดที่ 2, 3, 4 เรียงไปเรื่อยๆ จนรอบแปลง
- ประมวลผลลัพธ์ : เมื่อเก็บจุดจนครบ (ต้องมีอย่างน้อย 3 จุดขึ้นไป) ให้กดปุ่ม Calc (Calculate) หน้าจอจะแสดงผลลัพธ์พื้นที่ทั้งหมดออกมาทันที โดยส่วนใหญ่จะมีหน่วยเป็น ตารางเมตร (M2)
ช่างสำรวจไทยสามารถแปลงเป็นหน่วย "ตารางวา" ได้ง่ายๆ โดยนำค่าตารางเมตรที่กล้องคำนวณได้มา หารด้วย 4 (เนื่องจาก 1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร)
3. รูปแบบการเลือกใช้ข้อมูล
- โหมดยิงสด (Direct Measurement) : เหมาะสำหรับงานด่วน ช่างสำรวจตั้งกล้องแล้วส่องยิงมุมแปลงทีละจุดจริงหน้างานเพื่อหาคำตอบทันที
- โหมดดึงพิกัดเก่า (Memory Data) : เหมาะสำหรับกรณีที่เคยเดินเก็บพิกัดรังวัดมุมแปลงไว้ใน Job งานแล้ว ช่างสำรวจสามารถเปิดโปรแกรม Area แล้วกด "เรียกชื่อจุด (Point ID)" มาเรียงต่อกันในกล้องเพื่อสั่งคำนวณพื้นที่ได้เลยโดยไม่ต้องออกไปส่องยิงใหม่
ข้อควรระวังหน้างาน
- คิดเฉพาะพื้นที่ราบ (Horizontal Area) : โปรแกรมจะนำเฉพาะค่า N และ E มาคิดเท่านั้น ความสูง-ต่ำของพื้นที่ (Z) จะไม่มีผล ต่อให้พื้นที่จริงเป็นเนินลาดชัน ค่าที่ได้จะเป็นพื้นที่ราบฉายบนแผนที่เสมอ
- ระวังสิ่งกีดขวาง : หากมีสิ่งปลูกสร้างหรือต้นไม้ใหญ่บังมุมแปลงจนส่องไม่ถึง ช่างสำรวจต้องใช้เทคนิคย้ายจุดตั้งกล้อง (Turning Point) เพื่ออ้อมไปดักยิงมุมที่เหลือให้ครบรูปปิด
