Last updated: 10 พ.ย. 2569 | 5 จำนวนผู้เข้าชม |
งานถนน (Highway/Road) ใช้กล้อง Total Station ตั้งแต่สำรวจแนวทาง วางผังเส้นศูนย์กลาง (Centerline) ปักหมุดขอบทาง ไปจนถึงตรวจระดับชั้นทางและคำนวณปริมาณดิน ลักษณะงานที่เป็นแนวยาว ต้องย้ายจุดตั้งกล้องบ่อย และมีรถเครื่องจักรวิ่งตลอดเวลา ทำให้ปัญหาบางแบบเกิดซ้ำแทบทุกโครงการ
ปัญหาเหล่านี้หลายข้อไม่ได้มาจากกล้องเสีย แต่มาจากการตั้งค่าหรือวิธีทำงาน การรู้อาการและวิธีตรวจจึงช่วยให้แยกได้เร็วว่าเป็นปัญหาของวิธีทำงานหรือของเครื่อง และแก้ได้ตรงจุดโดยไม่เสียเวลาหน้างาน
อาการ: วางผังสถานีแนวทาง (Chainage) ไปไกล ๆ แล้วระยะที่วัดด้วยเทปหรือเทียบกับหมุดอีกช่วงคลาดสะสมเป็นเซนติเมตร ทั้งที่ตั้งกล้องและเช็กหมุดควบคุมผ่าน
ทฤษฎี: พิกัดในแบบมักอยู่ในระบบพิกัดฉาก UTM ซึ่งเป็นระยะบนกริด (Grid Distance) ส่วนกล้องวัดระยะบนพื้นดินจริง (Ground Distance) สองค่านี้สัมพันธ์กันด้วย Combined Scale Factor ตามสมการ
Dgrid = Dground × CSF โดย CSF = k × R ÷ (R + h)
เมื่อ k คือ Scale Factor ของเส้นโครงแผนที่ R คือรัศมีโลกราว 6,371 กม. และ h คือความสูงของพื้นที่ ถ้า CSF = 0.9997 ระยะ 500 ม. จะต่างกันราว 15 ซม. ซึ่งมากพอให้ขอบทางหรือตำแหน่งท่อลอดผิดตำแหน่ง
วิธีแก้: ตกลงกับผู้ออกแบบว่าพิกัดในแบบเป็นระบบใด แล้วตั้งค่า Scale Factor ในกล้องหรือในซอฟต์แวร์ให้ตรงกัน ทดสอบโดยวัดระยะระหว่างหมุดควบคุมสองหมุดที่ห่างกันมากที่สุด แล้วเทียบกับระยะที่คำนวณจากพิกัด
ข้อควรระวัง: ในพื้นที่ราบลุ่มส่วนใหญ่ของไทย ความสูงของพื้นที่มีผลน้อย ค่า k ของเส้นโครงแผนที่จึงเป็นตัวหลัก ซึ่งเปลี่ยนไปตามระยะห่างจากเส้นเมริเดียนกลางของโซน โครงการถนนที่ยาวหลายสิบกิโลเมตรจึงอาจต้องใช้ค่า Scale Factor ต่างกันเป็นช่วง ไม่ควรใช้ค่าเดียวตลอดสาย
อาการ: ทุกจุดที่วางผังคลาดไปในทิศเดียวกันด้วยระยะใกล้เคียงกัน มักอยู่ในระดับ 2–3 ซม. ไม่ว่าจุดนั้นจะใกล้หรือไกลจากกล้อง
สาเหตุ: ค่าคงที่ปริซึม (Prism Constant) ที่ตั้งในกล้องไม่ตรงกับปริซึมที่ใช้จริง ค่าที่พบบ่อยมีทั้ง −30 มม. และ 0 มม. ขึ้นกับยี่ห้อ ชุดกรอบ และระบบการนับค่าของผู้ผลิต ระยะที่ถูกต้องคำนวณได้จาก D = Dวัด + (PCจริง − PCที่ตั้ง)
วิธีแก้: ตรวจค่าในกล้องทุกครั้งที่เปลี่ยนปริซึมหรือสลับไปใช้โหมดไร้ปริซึม (Reflectorless) และวัดเทียบกับระยะที่รู้ค่าในตอนเช้าก่อนเริ่มงาน ถ้าทีมใช้ปริซึมหลายชุด ควรติดป้ายบอกค่าคงที่ไว้ที่ไม้โพลแต่ละอัน เพื่อลดความสับสนเมื่อสลับอุปกรณ์กันระหว่างวัน
อาการ: ตั้งกล้องบนหมุดควบคุมริมทาง เล็งหมุดหลัง (Backsight) แล้วพิกัดหรือระยะที่วัดได้ต่างจากค่าที่ควรเป็นเกินเกณฑ์
สาเหตุ: หมุดควบคุมริมทางถูกรถเครื่องจักรทับหรือถูกใบมีดเกรดเดอร์ขูดจนขยับ อีกสาเหตุคือป้อนพิกัดหรือค่าระดับผิด หรือวัดความสูงกล้อง (HI) และความสูงเป้า (HT) ผิด
วิธีแก้: เช็กกับหมุดควบคุมหมุดที่สามเสมอ ถ้าหมุดหลังไม่ผ่านแต่หมุดที่สามผ่าน แสดงว่าหมุดหลังขยับ ควรวางหมุดสำรองไว้นอกแนวงานดิน และตรวจโครงข่ายหมุดควบคุมซ้ำเป็นระยะ คู่มือ USACE EM 1110-1-1005 เน้นให้งานวางผังเริ่มต้นและตรวจปิดที่หมุดควบคุมที่ตรวจสอบแล้วเสมอ
อาการ: ช่วงสายถึงบ่ายเป้าในกล้องสั่นพร่า วัดซ้ำแล้วค่ามุมและระยะเปลี่ยนทุกครั้ง โดยเฉพาะเมื่อแนวเล็งต่ำเรียดผิวถนนลาดยางหรือคอนกรีตที่ร้อน
ทฤษฎี: อากาศเหนือพื้นร้อนมีความหนาแน่นไม่สม่ำเสมอ แสงจึงหักเห (Refraction) และแกว่งไปมา ความคลาดทางข้างจากการเล็งประมาณได้จาก e = D × σθ ÷ 206,265 ถ้าการแกว่งทำให้เล็งพลาดเพิ่มขึ้น 10″ ที่ระยะ 200 ม. ตำแหน่งจะคลาดราว 1 ซม.
วิธีแก้: ทำงานวางผังสำคัญในช่วงเช้าหรือเย็น ยกแนวเล็งให้สูงจากพื้นอย่างน้อยราว 1 ม. ลดระยะเล็งลงและย้ายจุดตั้งกล้องให้ถี่ขึ้น พร้อมป้อนอุณหภูมิและความกดอากาศจริงเพื่อแก้ค่าระยะ
อาการ: กล้องแจ้งว่าสัญญาณอ่อน วัดระยะใช้เวลานานผิดปกติ หรือค่าระยะกระโดดเป็นช่วง ๆ โดยเฉพาะระยะไกล ขณะที่ค่ามุมยังปกติ
สาเหตุ: เลนส์หรือปริซึมสกปรกจากฝุ่นถนน ปริซึมไม่หันตรงกล้อง แบตเตอรี่เสื่อม หรือแนวลำแสงของ EDM ไม่ตรงกับแนวเล็ง (EDM Axis Misalignment) ซึ่งมักเกิดหลังกล้องถูกกระแทก กล้อง Total Station สำหรับงานก่อสร้างจากผู้ผลิตหลักมีความแม่นยำระยะกับปริซึมราว 1.5–2 มม. + 2 ppm และวัดกับปริซึมเดี่ยวได้ไกลหลายกิโลเมตร ถ้าวัดได้สั้นลงมากหรือค่าไม่นิ่งเหมือนเดิม คือสัญญาณว่าเครื่องเริ่มผิดปกติ
วิธีแก้: ทำความสะอาดเลนส์และปริซึมด้วยผ้าสำหรับเลนส์ เปลี่ยนแบตเตอรี่ แล้วทดสอบวัดระยะเทียบกับเส้นฐานที่รู้ค่า ถ้ายังผิดปกติ หรือพบว่าจุดเล็งของ EDM ไม่ตรงกับเส้นสายใย ควรหยุดใช้และส่งตรวจ การทดสอบตามแนวทาง ISO 17123-4 ช่วยยืนยันผลด้านการวัดระยะได้
ปัญหาสี่ข้อแรกแก้ได้ด้วยการตั้งค่าและวิธีทำงาน แต่ถ้าอาการเป็นแบบข้อ 5 หรือกล้องเคยล้มหรือถูกกระแทกระหว่างย้ายจุดตั้งบนถนน ควรให้ช่างตรวจก่อนนำไปวางผังต่อ P1 Instrument ให้บริการซ่อมกล้อง Total Station ตรวจระบบวัดระยะ แนวเล็ง และระบบชดเชยแกนดิ่ง พร้อมทดสอบความแม่นยำก่อนส่งคืน เพื่อให้กล้องกลับไปทำงานถนนได้อย่างมั่นใจ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
◆ กล้องสำรวจศูนย์รังสิต (รังสิตคลอง 2)
➤ Location: https://maps.app.goo.gl/pVxYa4RWrwde1aFg9
⌂ หน้าร้านสาขารังสิต B202 ชั้น 2 ปั๊มคาร์เท็กซ์
โครงการสัมมากรเพลสรังสิตคลอง 2
⏰ เปิดบริการ จ.-ศ. 8.30-17.30 น. และ วันเสาร์ 9.00-14.00 น.
⚙ บริการ: จำหน่าย · เช่า · ซ่อม · สอบเทียบ
☎ 02-181-6844
◉ https://www.xn--12cmad0ewa7dfdoynwi8a3ej0cxf0pqcn.com/
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
#ศูนย์รวมกล้องสำรวจราคาถูก #กล้องสำรวจมือสอง #กล้องTotalStation #กล้องระดับ #กล้องวัดมุม #บริการเช่ากล้องสำรวจ #ซ่อมกล้องสำรวจ #สอบเทียบกล้องสำรวจ #P1Instrument #พีนัมเบอร์วันอินสตรูเม้นท์ #งานถนน #วางผังถนน #ปัญหาTotalStation #ซ่อมกล้องTotalStation
