วิธีตั้งพิกัดฉากอ้างอิง (Base Line Setup) สำหรับงานวางผังอาคาร
การตั้งพิกัดฉากอ้างอิง (Base Line Setup) คือขั้นตอนสำคัญที่สุดในงานวางผังอาคาร เพราะหากเส้นอ้างอิงหลักเบี้ยว แม้เพียงเล็กน้อย จะทำให้ Grid Line และเสาทุกต้นของอาคารคลาดเคลื่อนตามทั้งหมด
3 ขั้นตอนการตั้ง Base Line สำหรับงานวางผังอาคาร
1. กำหนดเส้น Base Line หลัก (Line A-B)
- ตอกหมุดหลักฐาน A และ B กำหนดให้เป็นเส้นแนวอ้างอิงหลักของโครงการ (เช่น แนวขนานกับขอบถนน หรือแนวผังมาร์กจากหมุดโครงการ)
- ตั้งกล้อง Total Station ที่หมุด A ส่องอ่าน Backsight ไปยังหมุด B เพื่อกำหนดทิศทาง 0 ํ00'00''
2. เปิดมุมฉาก 90 ํ สร้างเส้นฉาก (Line A-C)
- หมุดเปิดมุมราบ (Horizontal Angle) ให้ได้ 90 ํ00'00''$ เป๊ะๆ
- ส่องนำทางช่างตอกหมุด C ที่ระยะตามต้องการ เส้น A-C นี้จะเป็นเส้นฉากอ้างอิงฉากหลักของอาคาร
- การเช็กทวนหน้าซ้าย-หน้าขวา (Face 1 / Face 2) : เพื่อป้องกันความคลาดเคลื่อนของกล้อง ให้ส่องเปิดมุม 90 ํ ด้วยหน้าซ้าย มาร์กจุดไว้ จากนั้นพลิกกล้องส่องหน้าขวาเปิดมุม 90 ํ อีกครั้ง หากจุดไม่ทับกัน ให้หาจุดกึ่งกลางระหว่างสองจุด (Double Centering)
3. ตรวจสอบความฉากด้วยกฎ 3-4-5 (Pythagorean Check)
- กรณีไม่มีกล้อง/เช็กซ้ำทางกายภาพ : วัดระยะจากหมุด $A$ ไปตามเส้น A-B ระยะ 3.000 m. (จุด X) และวัดจากหมุด A ไปตามเส้น A-C ระยะ 4.000 m. (จุด Y)
- วัดเส้นทะแยงมุม : ระยะระหว่างจุด X ถึงจุด Y ต้องได้ 5.000 m. พอดี (หรือใช้อัตราส่วน 6-8-10 m. สำหรับอาคารขนาดใหญ่)
ข้อควรระวังหน้างาน
- ตอกผังผูกเอ็น (Batter Board) : ถ่ายแนวเส้นฉาก A-B และ A-C ออกไปตอกตะปูบนเต้าผังรอบนอกอาคาร ป้องกันหมุดบนพื้นดินถูกเครื่องจักรหรือคนเดินชนเคลื่อนย้าย
- เช็กระยะเส้นทแยงมุมรวม (Overall Diagonal Check) : ก่อนเริ่มงานขุดดินฐานราก ให้วัดระยะทแยงมุมของผังอาคารรวมทั้งหมด (มุม A ไปมุมตรงข้าม) ทั้งสองฝั่ง ระยะทแยงมุมทั้งสองเส้นต้องเท่ากันทุกมิลลิเมตร
