การรังวัดและวางผังพิกัดฉากงานอาคาร (Coordinate Measurement)
การวางผังพิกัดฉาก (Stake Out / Layout) คือการถ่ายค่าพิกัดจากแบบแปลน (N, E, Z) ลงสู่พื้นที่จริงด้วยกล้อง Total Station เพื่อกำหนดตำแหน่งเสา หมุดเข็ม แนวคาน และ Grid Line อาคาร
1. ขั้นตอนการปฏิบัติงานหน้างาน (3 Steps)
1. เปิดงานและตั้งกล้อง (Station Setup)
- ตั้งกล้องบนหมุดทราบค่า + ส่อง Backsight หรือใช้โปรแกรม Resection ยิงอ้างอิงหมุด Control Points 2–3 จุด
2. ป้อนพิกัดและหาทิศทาง
- เข้าโปรแกรม Stake Out / Setting Out ป้อนค่าพิกัดจุดเป้าหมาย (N, E, Z)
- หมุนกล้องจนค่ามุม dHA = 0°00'00" แล้วล็อกแกน
3. ยิงระยะและทำตำแหน่ง
- ให้คนถือเป้าเข้าแนวสายตา แล้วกดวัดระยะ (Meas)
- ปรับตำแหน่งตามค่าบนหน้าจอ : dHD (เดินหน้า/ถอยหลัง) และ dVD (ตัด/ถมดิน หรือเช็กระดับ)
- เมื่อค่าคลาดเคลื่อนใกล้เคียง 0 mm. (ไม่เกิน 1-2 mm.) ให้ทำตำแหน่ง/ตอกหมุดทันที
2. ข้อควรระวังและการตรวจสอบ (Cross-Check Rules)
- เช็ก Check Point ก่อนเริ่มเสมอ : ก่อนยิงวางผังจุดแรก ให้ส่องยิงหมุดอ้างอิงอีกจุดหนึ่งเสมอ หากคลาดเคลื่อนเกิน 2 mm. ห้ามเปิดงานเด็ดขาด
- ดึงฉากเส้นทแยงมุม (Diagonal Check) : เมื่อวางผังหมุดเสาครบ 4 มุม ให้ใช้ตลับเมตรดึงวัดระยะระหว่างหมุดและเช็กเส้นทแยงมุม เพื่อยืนยันว่าผังอาคารได้ฉาก 90 ํ จริง
- วัดความสูงกล้อง/เป้าให้เป๊ะ : งานถ่ายระดับ (Z) ต้องวัดความสูงกล้อง (HI) และความสูงเป้า (HR) ให้ถูกต้องถึงระดับมิลลิเมตร
การวางผังเข็มหรือผังเสา ควรทำ "เต้าอ้างอิง" (Offset Line) ออกมาจากแนว Grid Line จริงประมาณ 1.00 - 2.00 m. เก็บไว้ด้วย เพื่อใช้เช็กตำแหน่งซ้ำหลังจากเครื่องจักรเข้าทำงานขุดดิน
