การทำ Backsight และ Resection เพื่อกำหนดพิกัดเริ่มต้น

การทำ Backsight และ Resection เพื่อกำหนดพิกัดเริ่มต้น

     ก่อนเริ่มต้นงานรังวัดรายละเอียดหรือวางผังด้วยกล้อง Total Station ช่างสำรวจต้องทำการกำหนดตำแหน่งและทิศทางอ้างอิงให้ตัวกล้องเสียก่อน โดยมี 2 วิธีมาตรฐานที่เลือกใช้ตามสภาพหน้างานดังนี้

1. วิธีตั้งกล้องบนหมุด: Backsight (Station Setup & Orientation)

   วิธีนี้เป็นมาตรฐานพื้นฐาน เลือกใช้เมื่อสามารถตั้งกล้องทับหัวหมุดอ้างอิงบนพื้นได้โดยตรง และมองเห็นหมุดควบคุมตัวอื่นได้อย่างชัดเจน

      ขั้นตอนการทำงาน 

     1. ตั้งกล้อง Total Station บนหมุดควบคุมตัวที่ 1 (จุด Station) ที่ทราบพิกัดแน่นอน พร้อมวัดความสูงกล้อง ($HI$)

     2. หันเลนส์ไปส่องยังเป้าปริซึมบนหมุดควบคุมตัวที่ 2 (จุด Backsight) ที่ทราบพิกัดเช่นกัน

     3. กดบันทึกหรือยิงระยะเพื่อล็อกทิศทาง กล้องจะคำนวณมุมทิศทาง (Azimuth) และพร้อมลุยงานต่อทันที

     ข้อดี : ค่าพิกัดมีความเสถียรและแน่นอนสูง โอกาสคลาดเคลื่อนน้อย

2. วิธีส่องหาหมุด: Resection (Free Station)

   วิธีนี้เลือกใช้เมื่อไม่สามารถตั้งกล้องทับหมุดเดิมได้ (เช่น มีสิ่งปลูกสร้างขวาง หมุดอยู่ในจุดอันตราย) หรือต้องการตั้งกล้องในจุดที่เปิดมุมมองได้กว้างที่สุด

     ขั้นตอนการทำงาน 

     1. ตั้งกล้องบนตำแหน่งใดก็ได้ที่สะดวกและปลอดภัย (จุด Free Station) โดยจุดนี้ยังไม่ทราบค่าพิกัด

     2. หมุนกล้องไปส่องและยิงระยะหาหมุดควบคุมที่ทราบพิกัดแล้วอย่างน้อย 2 จุดขึ้นไป (จุดที่ 1 และ จุดที่ 2)

     3. ตัวกล้องจะใช้หลักเรขาคณิตย้อนคำนวณหาพิกัดจุดที่ตั้งกล้องและเซตทิศทางให้อัตโนมัติ

     ข้อดี : มีความยืดหยุ่นสูง ไม่จำเป็นต้องกางขาตั้งทับหมุดเดิม

     ข้อจำกัด : ต้องระวังเรื่องมุมปะทะ หากส่องหมุดทำมุมแคบหรือเป็นเส้นตรงเกินไป พิกัดที่ได้จะเพี้ยนสูง (Geometry Error)

     ไม่ว่าจะเซตพิกัดเริ่มต้นด้วยวิธีใด ก่อนเริ่มรังวัดจริง ให้ลองสั่งยิงระยะเช็ก (Check Shot) กลับไปที่หมุดควบคุมตัวเดิมอีกครั้งเสมอ เพื่อตรวจสอบว่าค่า N, E, Z ที่กล้องอ่านได้ ตรงกับค่าพิกัดจริงในกระดาษหรือไม่ หากเพี้ยนเกินเกณฑ์ (2-3 mm.) ให้ทำการตั้งสเตชันใหม่ทันทีเพื่อเซฟไม่ให้งานเพี้ยนลามทั้งโครงการ