ฐานกล้อง (Tribrach) และฟุตสกรู : รากฐานความแม่นยำระดับมิลลิเมตร
ในงานสำรวจ ต่อให้ตัวกล้องจะราคาแพงหรือติดเทคโนโลยีไฮเทคแค่ไหน แต่ถ้า "ฐานกล้อง" (Tribrach) และ "ฟุตสกรู" (Footscrews) ซึ่งเป็นรากฐานรองรับตัวกล้องชำรุดหรือหลวมคลอน ค่าพิกัดที่อ่านได้จะคลาดเคลื่อนทั้งหมด โดยชิ้นส่วนคู่นี้มีหน้าที่สำคัญดังนี้
1. ฐานกล้อง (Tribrach) | โครงสร้างรับน้ำหนักและความมั่นคง
- หน้าที่ : เป็นตัวเชื่อมกลางที่ยึดตัวกล้องท่อนบนเข้ากับขาตั้ง (Tripod) อย่างแน่นหนาผ่านตัวล็อก (Locking Knob) ป้องกันกล้องหมุนโคลงเคลง
- คุณสมบัติ : มักผลิตจากโลหะหล่อพิเศษที่มีอัตราการขยายตัวต่ำเมื่อเจอความร้อน เพื่อป้องกันไม่ให้ระนาบกล้องบิดเบี้ยวเวลาตั้งทำงานกลางแดดจัด และมักมีการฝังเลนส์ดิ่งหรือเลเซอร์ดิ่งไว้ภายในตัว
2. ฟุตสกรู (Footscrews) | ปุ่มควงสามทิศทางเพื่อระนาบโลก
- หน้าที่ : สกรูปรับละเอียด 3 ตัวที่ทำหน้าที่ปรับความเอียงของตัวกล้องในแนวราบ เพื่อดึงให้ลูกน้ำฟองกลมและฟองยาวเข้าสู่จุดศูนย์กลาง
- เทคนิคหน้างาน : หมุนสกรูคู่แรกเข้าหากันหรือออกจากกันพร้อมๆ กันเพื่อคุมแกนหนึ่ง และหมุนสกรูตัวที่สามเดี่ยวๆ เพื่อคุมอีกแกนหนึ่งที่ตั้งฉากกัน
สัญญาณเตือนเมื่อฐานและฟุตสกรูเริ่มมีปัญหา
- เกลียวหลวมคลอน (Backlash) : หมุนฟุตสกรูแล้วรู้สึกหลวม ตัวกล้องขยับโยกได้เล็กน้อย ทำให้อ่านค่าเพี้ยนและระดับลูกน้ำเคลื่อนตลอดเวลา
- ฝืดจัดหรือสะดุด : เกิดจากเศษทรายหน้างานเข้าไปฝังในร่องเกลียวหรือจาระบีแห้ง ห้ามฝืนหมุนแรงๆ เพราะเกลียวทองเหลืองด้านในจะพังทันที
การดูแลรักษาเพื่อยืดอายุการใช้งาน
- ปัดฝุ่นทุกครั้งหลังเลิกงาน : ใช้แปรงขนอ่อนปัดเศษดินทรายออกจากเกลียวฟุตสกรูให้หมดก่อนเก็บเข้ากล่อง
- หมุนสกรูคืนตำแหน่งกลาง : ก่อนเก็บกล้อง ควรหมุนฟุตสกรูทั้ง 3 ตัวให้กลับมาอยู่ตำแหน่งกึ่งกลาง (ตามเส้นขีดสเกลบนก้าน) เพื่อกระจายแรงกดทับให้เท่ากัน
- ห้ามใช้จาระบีทั่วไปทาเกลียว : หากฟุตสกรูฝืด ห้ามใช้น้ำมันอเนกประสงค์หรือจาระบีรถยนต์ทาเด็ดขาด เพราะจะยิ่งดักฝุ่นทรายให้เข้าไปฝังตัว ควรส่งศูนย์บริการเพื่อล้างเกลียวและใช้จาระบีซิลิโคนเฉพาะทางเกรดงานสำรวจเท่านั้น
