การหาค่าระยะด้วยกล้องวัดมุมและไม้สต๊าฟ

การหาค่าระยะด้วยกล้องวัดมุมและไม้สต๊าฟ

เป็นขั้นตอนสำคัญในงานสำรวจและการก่อสร้าง โดยหนึ่งในวิธีที่นิยมใช้อย่างแพร่หลายคือ การหาค่าระยะด้วยกล้องวัดมุม (Theodolite) และไม้สต๊าฟ วิธีนี้เรียกว่า Stadia Method ซึ่งเป็นกระบวนการง่าย รวดเร็ว และเหมาะสำหรับการวัดระยะทางระยะใกล้ถึงปานกลาง

หลักการทำงานของ Stadia Method

วิธีนี้อาศัยการอ่านค่าระยะห่างระหว่างเส้นขนานบน (Upper Stadia Hair) และเส้นขนานล่าง (Lower Stadia Hair) ของกล้องวัดมุมเมื่อเล็งไปที่ไม้สต๊าฟ จากนั้นนำค่าที่ได้มาคำนวณระยะทางตามสูตรที่กำหนด

อุปกรณ์ที่ใช้

1.กล้องวัดมุม ใช้สำหรับเล็งเป้าหมายและวัดค่ามุม
2.ไม้สต๊าฟ อุปกรณ์มีมาตราส่วน (เช่น เซติเมตรหรือมิลลิเมตร) ใช้สำหรับอ่านค่าจุดตัดของเส้นสายตา
3.ขาตั้งกล้อง เพื่อความมั่นคงของกล้องในระหว่างการวัดใช้ปรับกล้องให้ได้แนวระนาบ

ขั้นตอนการหาค่าระยะ

1. การตั้งกล้อง ติดตั้งกล้องวัดมุมบนขาตั้งกล้องให้มั่นคง
ปรับระดับกล้องด้วยฟองระดับน้ำให้ได้แนวราบ
2. การเล็งเป้าหมาย เล็งกล้องไปที่ไม้สต๊าฟ โดยให้เส้นสายตาของกล้องขนานกับแนวระนาบ อ่านค่าจุดตัดของ เส้นบน (Upper Stadia Hair) และ เส้นล่าง (Lower Stadia Hair) บนไม้สต๊าฟ

3. การบันทึกค่า

บันทึกค่าที่อ่านได้ เช่น
เส้นบน = 250.6 m
เส้นล่าง = 239.2 m

4. การคำนวณค่าระยะทาง

คำนวณส่วนต่างระหว่างเส้นบนและเส้นล่าง:

สูตร เส้นสายใยบน - เส้นสายใยล่าง x 100 ค่าคงที่ของกล้อง (ปกติคือ 100)

ตัวอย่าง 250.6 - 239.2 = 11.4 m.
= 11.4 x 100
= 1,140
= 11.4 m.

สรุป

การใช้กล้องวัดมุมและไม้สต๊าฟในการหาค่าระยะเป็นวิธีที่ง่ายและเหมาะสมสำหรับงานสำรวจขนาดเล็กหรือพื้นที่ที่ต้องการความรวดเร็ว แม้จะไม่แม่นยำเท่ากับการใช้เครื่องมือขั้นสูง แต่ก็เพียงพอสำหรับการใช้งานในหลายกรณี โดยเฉพาะเมื่อผู้ใช้งานมีความรู้ความเข้าใจในหลักการและการคำนวณที่ถูกต้อง