เหตุผลที่ระยะ BS และ FS ควรเท่ากัน: เทคนิคตัด Error กล้องระดับ

เหตุผลที่ระยะ BS และ FS ควรเท่ากัน: เทคนิคตัด Error กล้องระดับ

     หลักการสำคัญในงานสำรวจระดับคือ การตั้งกล้องให้อยู่กึ่งกลางระหว่างจุดส่องอ่านหลัง (Backsight - BS) และจุดส่องอ่านหน้า (Foresight - FS) เพื่อให้ระยะห่างใกล้เคียงกันมากที่สุด ซึ่งช่วยกำจัดค่าความคลาดเคลื่อนหลักหน้างานให้เป็นศูนย์โดยอัตโนมัติ

  2 Error หลักที่หักล้างกันเองเมื่อระยะ BS = FS

   1. ความคลาดเคลื่อนแนวสายตาเอียง (Collimation Error)

     กล้องระดับอาจมีแนวสายตาเอียงขึ้นหรือลงจากระนาบจริงเป็นมุม θ ทำให้เกิดค่าคลาดเคลื่อนบนไม้สต๊าฟตามสูตร e = d x tanθ  (โดย d คือระยะส่อง)

• เมื่อ d_BS = d_FS : ค่าความคลาดเคลื่อนบนไม้สต๊าฟทั้งสองฝั่งจะมีขนาดเท่ากัน (e_BS = e_FS)
• การหักล้าง : เมื่อนำมาคำนวณผลต่างระดับ:

            ΔH = (BS + e_BS ) - (FS + e_FS) = BS - FS + (e_BS - e_FS )

            ค่า Error ทั้งสองฝั่งจะ ลบล้างกันจนเหลือ 0 พอดี ได้ค่าระดับที่ถูกต้องแม่นยำ แม้กล้องจะศูนย์เอียง

   2. ส่วนโค้งโลกและการหักเหของแสง (Curvature & Refraction)

    แนวระดับจริงคือเส้นโค้งตามผิวโลก แต่แนวสายตากล้องเป็นเส้นตรง และแสงมีการหักเหในอากาศ

• เมื่อรักษาระยะส่อง BS และ FS ให้เท่ากัน ผลกระทบจากส่วนโค้งโลกและการหักเหของแสงบนไม้สต๊าฟทั้งสองฝั่งจะเท่ากันและ หักล้างกันไปเองทั้งหมด ในสูตรคำนวณ

  3 กฎเหล็กปฏิบัติหน้างาน

   1. ตั้งกล้องกึ่งกลางระหว่างหมุด

• นับก้าวเท้าให้ระยะใกล้เคียงกันไม่จำเป็นต้องตั้งกล้องบนเส้นตรงระหว่างหมุด ขอเพียงใช้วิธีก้าวเท้านับระยะจากกล้องไป BS และ FS ให้ต่างกันไม่เกิน 1-2 m.

   2. คุมระยะส่องไม่เกิน 30–50 เมตร

• ป้องกันไอความร้อนและอ่านมิลลิเมตรยากหลีกเลี่ยงการส่องระยะไกลเกิน 100 m. เพื่อลดการเพ่งสายตาและไอความร้อนสะท้อนจากพื้นดิน (Shimmer)

   3. คุมผลรวมระยะทาง (Balanced Sights)

• สมดุลรวมระยะส่องทั้งวงรอบหากจำเป็นต้องส่องระยะต่างกันในบางสถานี ให้สลับระยะส่องในสถานีถัดไป เพื่อให้ผลรวมระยะทาง ΣBS ≈ ΣFS ตลอดทั้งวงรอบงานสำรวจ