การเช็กระยะโก่งตัว (Deflection) ของสะพานด้วยกล้อง Total Station

การเช็กระยะโก่งตัว (Deflection) ของสะพานด้วยกล้อง Total Station

     การเช็กระยะโก่งตัว (Deflection) ของสะพาน เป็นกระบวนการสำคัญในงานวิศวกรรมเพื่อตรวจสอบความแข็งแรงและการรองรับน้ำหนัก (Load Test) โดยกล้อง Total Station จะทำหน้าที่ตรวจวัด "การเปลี่ยนแปลงค่าระดับในแนวดิ่ง" (Vertical Displacement หรือค่า ) ณ จุดวิกฤตของสะพาน (เช่น กึ่งกลางช่วงสะพาน - Mid-span)

  1. 3 สถานะที่ต้องรังวัดเพื่อเปรียบเทียบ

   การทดสอบจะเปรียบเทียบค่าระดับ Z ใน 3 สภาวะเพื่อดูพฤติกรรมของโครงสร้าง

1. สภาวะปลอดแรง (Initial State) : บันทึกค่าระดับเริ่มต้นก่อนมีน้ำหนักบรรทุกวิ่งขึ้นสะพาน
   
2. สภาวะรับแรงเต็มที่ (Loaded State) : บันทึกค่าระดับขณะที่รถบรรทุกน้ำหนัก (Load Truck) จอดประจำจุดทดสอบ
   
3. สภาวะคืนตัว (Recovery State) : บันทึกค่าระดับหลังจากเอาน้ำหนักออก เพื่อเช็กว่าโครงสร้างยืดหยุ่นคืนตัวได้กี่เปอร์เซ็นต์

  2. ขั้นตอนและเทคนิคปฏิบัติงานหน้างาน

     ตั้งจุดควบคุมที่มั่นคง (Stable Benchmark) : จุดตั้งกล้องและหมุดอ้างอิง (Backsight) ต้องอยู่นอกเขตโครงสร้างสะพาน บนพื้นดินที่แน่นหนา เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวกล้องทรุดตัวตามสะพานขณะทดสอบ และต้องส่องรีเช็ก Backsight ตลอดเวลา

     การเลือกใช้เป้าหมายรังวัด:

• แผ่นเป้าสะท้อนแสง (Reflector Sheet) [แนะนำสูงสุด] : แปะสติกเกอร์สะท้อนแสงไว้ตามจุดวิกฤตใต้ท้องคาน ช่วยให้กล้องยิงระยะในโหมด แผ่นเป้า (Sheet Mode) ได้แม่นยำระดับมิลลิเมตร เล็งเป้าเดิมได้ง่าย และปลอดภัยไม่ต้องส่งคนไปปีนถือเป้า
• โหมดไม่ใช้เป้า (Non-Prism) : ใช้ยิงตรงเข้าผิวคอนกรีตกรณีเข้าไม่ถึงจุดติดตั้งเป้า ข้อควรระวังคือ ต้องมั่นใจว่าจุดเลเซอร์สีแดงส่องกระทบที่จุดเดิมเป๊ะๆ เพราะผิวคอนกรีตที่ขรุขระอาจทำให้ค่าระดับคลาดเคลื่อนได้
• ใช้โหมดสองหน้ากล้อง (Face I & II) : ปฏิบัติการส่องอ่านค่ามุมดิ่งและระยะทางแบบสองหน้ากล้องเสมอ เพื่อหักล้างความคลาดเคลื่อนภายในของแกนกล้อง และเปิดโหมดการยิงระยะแบบละเอียดสูงสุด (Fine Mode)

  3. ปัจจัยแวดล้อมวิกฤตที่ต้องควบคุม

เนื่องจากการวัดความโก่งตัวต้องการความละเอียดสูงระดับมิลลิเมตร ช่างสำรวจต้องคุมปัจจัยเหล่านี้

• ความร้อนจากแสงแดด (Thermal Expansion) : แดดเมืองไทยทำให้สะพานขยายตัวและโก่งตัวตามธรรมชาติ การทดสอบ Load Test จึงนิยมทำกันในช่วง ดึกถึงเช้ามืด เพื่อตัดปัจจัยเรื่องอุณหภูมิของดวงอาทิตย์
  
• แรงลม (Wind Vibration) : ลมแรงทำให้สะพานสั่นไหวในแนวดิ่งจนค่าแกว่ง ควรใช้ฟังก์ชันการหาค่าเฉลี่ย (Average Measurement) โดยสั่งให้กล้องยิงจับค่า 5-10 ครั้งแล้วเฉลี่ยออกมาเป็น 1 ค่า

  
     ความสำเร็จของการเช็ก Deflection สะพาน อยู่ที่ "ความนิ่งของจุดตั้งกล้องนอกสะพาน" และ "ความแม่นยำในการเล็งเป้าเดิม" หากควบคุมปัจจัยเรื่องอุณหภูมิและลมได้ ค่า  ที่ได้จากกล้อง Total Station จะเป็นข้อมูลที่เที่ยงตรงและน่าเชื่อถือที่สุดสำหรับวิศวกรโครงสร้าง