โครงการสร้างบ้าน: ช่างสำรวจใช้ “โปรแกรมอะไร” ในกล้องสำรวจบ้าง?
โครงการสร้างบ้าน: ช่างสำรวจใช้ “โปรแกรมอะไร” ในกล้องสำรวจบ้าง?
เวลาเราพูดถึง “กล้องสำรวจ” ในการสร้างบ้–วัดมุมธรรมดา าน ส่วนใหญ่จะเป็น Total Stationซึ่งข้างในไม่ได้มีแค่เมนูวัดระยะแต่มี โปรแกรมช่วยทำงาน หลายตัวมาก ถ้าใช้เป็น จะช่วยให้การวางบ้านตรงแบบ เป๊ะตำแหน่ง ระดับไม่เพี้ยน งานเดินเร็วขึ้นเยอะ
บทความนี้จะเล่าให้เห็นภาพว่าในโครงการสร้างบ้านหนึ่งหลัง ช่างสำรวจมักใช้โปรแกรมอะไรในกล้องบ้าง เรียงไปตามลำดับการทำงานจริงในไซต์งานก่อนเริ่มสร้างบ้าน: วัดที่ดิน–ตั้งหมุดอ้างอิง โปรแกรมสำรวจค่าพิกัดพื้นฐาน (Survey / Traverse / Station Setup)ช่วงนี้ช่างสำรวจจะ วัดที่ดิน ตรวจแนวเขต ตั้ง หมุดควบคุม (Control Point) รอบพื้นที่ กำหนด จุดอ้างอิงระดับ (BM) ไว้ใช้ทั้งโครงการ ในกล้องจึงมักใช้โปรแกรมพวกนี้
1. Station Setup / Traverse
ใช้ตั้งกล้องจากหมุดที่รู้พิกัด แล้วเล็งหมุดอีกจุดเพื่อกำหนดทิศ เป็นจุดเริ่มต้นให้กล้อง “รู้ตำแหน่งตัวเอง”
2. Resection / Free Station
เวลาเราตั้งกล้องในจุดที่ไม่มีหมุดตรงนั้น แต่รอบ ๆ มีหมุดที่รู้พิกัดแล้ว กล้องจะคำนวณหาพิกัดจุดตั้งกล้องให้เองจากการเล็งหลายหมุด ผลลัพธ์คือ พอทำขั้นตอนนี้เสร็จ กล้องจะรู้ว่าตัวเองอยู่ตรงไหนในระบบพิกัดของโครงการ
พร้อมใช้ต่อสำหรับวางตำแหน่งบ้าน
3. Set Out / Stake Out (วางตำแหน่งพิกัด)
นี่คือโปรแกรม “พระเอก” ของการสร้างบ้านเลย ใช้สำหรับ วางตำแหน่ง มุมบ้านทั้ง 4 ด้าน จุด เสาโครงสร้าง ตามกริด
จุดศูนย์กลางบ่อบำบัด ถังน้ำใต้ดิน ฯลฯ วิธีใช้งานคร่าว ๆ วิศวกรหรือเขียนแบบจะให้ “ค่าพิกัด X,Y” ของจุดต่าง ๆ
ช่างสำรวจนำค่าพิกัดเหล่านี้ใส่เข้าไปในกล้อง เปิดโปรแกรม Stake Out / Set Out กล้องจะบอกว่า ต้องหมุนกล้องไปทางไหน
เดินถือเป้าไปอีกกี่เมตร จึงจะถึงจุดตามแบบ ข้อดี บ้านจะถูกวาง “ตรงตามแบบ” ไม่เหลื่อมแนวที่ดิน ไม่เบี้ยวจากศูนย์กลาง
4. Line / Offset (ตีแนวผนัง–แนวกำแพง)
นอกจากจุดเดี่ยว ๆ แล้ว ยังต้องมี “เส้น” เช่นแนวผนังบ้าน แนวกำแพงรั้ว แนวถนนหน้าบ้าน โปรแกรมที่ใช้บ่อยคือ Line / Reference Line + Offset ช่างสำรวจใส่จุดเริ่ม–จุดสิ้นสุดของเส้นเข้าไปในกล้อง จากนั้นกล้องสามารถนำทางให้วางจุดตาม “แนวเส้น” หรือจุดที่ เยื้องออกจากแนวเส้น เช่น ห่างออก 0.20 ม. เพื่อเป็นแนวผิวฉาบหรือแนวรั้ว อธิบายง่าย ๆ คือ ใช้โปรแกรมนี้เพื่อ “ตีแนวเส้นตรง” ให้ช่างก่อสร้างเดินแนวได้ตรง ไม่งอ ไม่เบี้ยว
5. Height Transfer / Elevation
ใช้สำหรับ ยกค่าระดับจาก BM (หมุดอ้างอิงระดับ)ไปยังจุดต่าง ๆ บนตัวบ้าน เช่น ระดับพื้นบ้าน ระดับคาน ระดับขอบหน้าต่าง
บางกล้องจะรวมอยู่ในเมนู Height Transfer / Elevation Calculation หลักการคือ เรารู้ระดับของหมุดหนึ่งจุด แล้วกล้องจะช่วยคำนวณระดับของจุดอื่น ๆ ช่วยให้ “พื้นทุกห้อง” อยู่ในระดับที่ถูกต้องตามแบบ
6. REM (Remote Elevation Measurement)
ใช้เมื่อต้องวัดระดับของจุดที่ เข้าไม่ถึง ด้วยไม้สต๊าฟ เช่น ขอบหลังคา ไต้ท้องคานสูง จุดบนผนังสูง ๆREM จะช่วยคำนวณระดับจาก มุมดิ่ง ระยะเอียง ไปเป็นระดับ (Elevation) ให้อัตโนมัติ เหมาะมากกับช่วง ตรวจระดับโครงสร้างหลังคา ฝ้า และส่วนที่อยู่สูง
7.Area / วัดพื้นที่
ตอนท้ายโครงการ อาจต้องตรวจสอบ พื้นที่ใช้สอย หรือวัดพื้นที่รอบบ้าน เช่น ลานจอดรถ ทางเดิน โปรแกรม Area ช่วยคำนวณพื้นที่จากจุดที่วัดรอบ ๆ ไม่ต้องมานั่งคำนวณเองทีหลัง ลดโอกาสผิดพลาด
8.COGO (Coordinate Geometry) / คำนวณมุม–ระยะในตัวกล้อง
ในงานสร้างบ้าน บางครั้ง ต้องหาระยะจากการต่อสามเหลี่ยม ต้องคำนวณจุดตัดของเส้นหรือแบ่งระยะช่วง ๆ เท่า ๆ กันโปรแกรม COGO จะช่วยคำนวณพวกนี้ในตัวกล้องเลย เช่น คำนวณจุดใหม่จาก “จากจุด A ไป 5 เมตร ที่มุม 45°” แบ่งช่วงคานยาว 10 เมตร เป็น 4 ช่วงเท่า ๆ กัน ทำให้การตีจุดหน้างานเร็วขึ้น ไม่ต้องกลับไปตั้งโต๊ะเขียนแบบคำนวณทีหลัง
สรุป:
โปรแกรมในกล้องสำรวจที่เจอบ่อยในงานสร้างบ้าน รวม ๆ แล้ว ในโครงการสร้างบ้านหนึ่งหลัง ช่างสำรวจมักใช้โปรแกรมในกล้องประมาณนี้
Station Setup / Resection – ให้กล้องรู้ว่าตั้งอยู่ตรงไหนในโครงการ
Stake Out / Set Out – วางจุดมุมบ้าน จุดเสา จุดโครงสร้างต่าง ๆ
Line + Offset – ตีแนวผนัง แนวรั้ว แนวถนนให้ตรงแบบ
Height Transfer / Elevation – โอนระดับพื้น คาน บันได ให้ตรงระดับแบบ
REM – วัดระดับจุดสูง ๆ ที่เข้าไม่ถึง เช่น หลังคา ฝ้า
Area / COGO – ใช้คำนวณพื้นที่ และช่วยคำนวณมุม–ระยะต่าง ๆ ในตัวกล้อง
