กล้องระดับคลาดเคลื่อนดูยังไง? สัญญาณเตือนที่ต้องส่งซ่อมด่วน
กล้องระดับคลาดเคลื่อนดูยังไง? สัญญาณเตือนที่ต้องส่งซ่อมด่วน
ในการทำระดับดินหรือเทคอนกรีต "กล้องระดับ" (Automatic Level) คือไม้บรรทัดเหล็กที่ห้ามเบี้ยวเด็ดขาด ทว่ากล้องที่ผ่านการใช้งานมานาน ตากแดดตากฝน หรือนั่งรถลุยทางขรุขระ มักเกิดความคลาดเคลื่อนภายในโดยที่ช่างสำรวจไม่รู้ตัว กว่าจะรู้ระนาบพื้นตึกก็เพี้ยนจนแก้ไขได้ยาก นี่คือวิธีสังเกตสัญญาณเตือนและวิธีเช็คกล้องด้วยตัวเอง
3 อาการฟ้องหน้างานว่ากล้องเริ่มพัง
- เคาะแล้วเส้นเล็งนิ่งสนิท : ปกติภายในกล้องจะมีชุดปริซึมแขวนด้วยลวดสลิงขนาดจิ๋วเพื่อชดเชยแนวราบอัตโนมัติ (Compensator) ให้ลองเล็งเป้าแล้วใช้ปลายนิ้วเคาะข้างลำกล้องเบาๆ เส้นเล็งต้องแกว่งแล้วเด้งกลับมานิ่งที่จุดเดิมทันที หากเคาะแล้วเส้นเล็งค้างหรือนิ่งสนิท แปลว่ากลไกภายในติดขัดหรือสลิงขาด
- หมุนกล้องแล้วฟองหนีเซนเตอร์ : เมื่อปรับระดับน้ำฟองกลมให้อยู่กึ่งกลางเป๊ะแล้ว ลองหมุนกล้องไปรอบตัว 180° หรือ 360° หากฟองอากาศวิ่งหนีหลุดขอบวงกลมตรงกลาง แสดงว่าแกนดิ่งหรือฐานกล้องชำรุด
- ภาพมัวและปุ่มปรับโฟกัสฟรี : หมุนปรับความคมชัดแล้วภาพไม่ชัดขึ้น หรือได้ยินเสียงฟันเฟืองรูดภายในลำกล้อง
วิธีเช็คความละเอียดด้วยกฎ "Two-Peg Test"
หากกล้องไม่มีอาการทางกายภาพข้างต้น แต่ต้องการชัวร์ว่าแนวเล็งของกล้องขนานกับแนวระดับราบจริงหรือไม่ (ไม่มีค่า Collimation Error) ให้ทำตามขั้นตอนสากลดังนี้:
- รอบที่ 1 : ปักไม้สตาฟฟ์ 2 จุด (A และ B) ห่างกันประมาณ 30-50 เมตร ตั้งกล้องอ่านค่าตรง "กึ่งกลาง" ระหว่างสองจุดพอดี เพื่อหาผลต่างความสูงที่แท้จริง (ΔHจริง) วิธีนี้จะช่วยหักล้างค่าความเบี้ยวของกล้องออกไปโดยอัตโนมัติ
- รอบที่ 2 : ย้ายกล้องไปตั้ง "ชิดไม้ฝั่งใดฝั่งหนึ่ง" (ห่างจากจุด A ประมาณ 2-3 เมตร) แล้วส่องอ่านค่าใหม่อีกครั้งเพื่อหาผลต่างความสูงครั้งใหม่ (ΔHใหม่)
- วิธีดูผลลัพธ์ : หากผลต่างความสูงของทั้งสองรอบ (รอบตั้งตรงกลาง และรอบตั้งชิดขอบ) ห่างกันเกิน 3 มิลลิเมตรขึ้นไป แสดงว่าแนวเล็งของกล้องเริ่มเอียงมุมก้มหรือมุมเงยเองแล้ว ยิ่งส่องระยะไกล ระดับจะยิ่งเพี้ยนแบบทวีคูณ
อย่ารอให้หน้างานพังพินาศแล้วค่อยเช็คเครื่องมือ ช่างสำรวจที่ดีควรทำทดสอบ Two-Peg Test อย่างน้อยเดือนละครั้ง หรือทุกครั้งหลังจากกล้องได้รับการกระแทก หากพบอาการเตือนเพียงเล็กน้อย ควรรีบส่งศูนย์ซ่อมเพื่อทำรีคาลิเบรต (Calibration) ใหม่ทันที
ยินดีให้คำปรึกษาแนะนำ กล้องระดับ กล้องวัดมุม กล้องประมวลผลรวม และบริการหลังการขาย : บริษัท พี นัมเบอร์วัน อินสตรูเม้นท์ จำกัด
