การวางแนวอาคาร (Setting Out) ด้วยกล้อง Total Station: แม่นยำ รวดเร็ว และเป็นมืออาชีพ
อัพเดทล่าสุด: 23 ก.พ. 2026
9 ผู้เข้าชม

การวางแนวอาคาร (Setting Out) ด้วยกล้อง Total Station: แม่นยำ รวดเร็ว และเป็นมืออาชีพ
ในอดีตการวางแนวอาคารอาจใช้เพียงผังไม้และเชือกเอ็น แต่สำหรับโครงการก่อสร้างยุคใหม่ที่มีความซับซ้อน กล้อง Total Station คืออุปกรณ์สำคัญที่เปลี่ยนจากแบบแปลนในกระดาษ (หรือไฟล์ CAD) ให้กลายเป็นตำแหน่งจริงบนพื้นดินด้วยความละเอียดระดับมิลลิเมตร
1. การเตรียมตัวก่อนเริ่มงาน (Preparation)
ก่อนจะแบกกล้องลงหน้างาน สิ่งที่ช่างสำรวจต้องเตรียมคือ:
2. ขั้นตอนการตั้งกล้องและหาตำแหน่ง (Orientation)
เมื่อถึงหน้างาน ขั้นตอนแรกคือการทำให้กล้อง "รู้จัก" ตำแหน่งของตัวเองก่อน:
3. วิธีการวางจุดแนวอาคาร (Setting Out Process)
กล้อง Total Station จะใช้ฟังก์ชัน "Stake Out" หรือ "Setting Out" ในตัวเครื่อง:
5. เคล็ดลับเพื่อความแม่นยำ (Pro Tips)
สรุป: การใช้กล้อง Total Station ในการวางแนวอาคาร ไม่เพียงแต่ช่วยให้งานเสร็จไวขึ้น แต่ยังเป็นหลักประกันว่าโครงสร้างอาคารจะถูกสร้างขึ้นตรงตามตำแหน่งที่สถาปนิกและวิศวกรออกแบบไว้ 100%
ในอดีตการวางแนวอาคารอาจใช้เพียงผังไม้และเชือกเอ็น แต่สำหรับโครงการก่อสร้างยุคใหม่ที่มีความซับซ้อน กล้อง Total Station คืออุปกรณ์สำคัญที่เปลี่ยนจากแบบแปลนในกระดาษ (หรือไฟล์ CAD) ให้กลายเป็นตำแหน่งจริงบนพื้นดินด้วยความละเอียดระดับมิลลิเมตร
1. การเตรียมตัวก่อนเริ่มงาน (Preparation)
ก่อนจะแบกกล้องลงหน้างาน สิ่งที่ช่างสำรวจต้องเตรียมคือ:
- ไฟล์พิกัด (Coordinates): ดึงค่าพิกัด $x, y, z$ (East, North, Elevation) จากแบบแปลนมาลงในกล้อง
- ตรวจสอบหมุดอ้างอิง (Control Points): ต้องมีหมุดถาวรอย่างน้อย 2 จุดที่ทราบค่าพิกัดแน่นอนเพื่อใช้ "เปิดฉาก" งานสำรวจ
- อุปกรณ์เสริม: ปริซึม (Prism):, ขาตั้งกล้อง, และวิทยุสื่อสารสำหรับประสานงาน
2. ขั้นตอนการตั้งกล้องและหาตำแหน่ง (Orientation)
เมื่อถึงหน้างาน ขั้นตอนแรกคือการทำให้กล้อง "รู้จัก" ตำแหน่งของตัวเองก่อน:
- Station Setup: ตั้งกล้องบนหมุดที่ทราบค่าพิกัด ปรับระดับฟองกลมและฟองยาวให้สมบูรณ์
- Backsight: ส่องกล้องไปยังหมุดอ้างอิงอีกจุดหนึ่งเพื่อกำหนดทิศทาง (Azimuth)
- Check: ตรวจสอบความคลาดเคลื่อน หากค่าที่วัดได้ตรงกับค่าในแบบ แสดงว่ากล้องพร้อมสำหรับการวางแนวแล้ว
3. วิธีการวางจุดแนวอาคาร (Setting Out Process)
กล้อง Total Station จะใช้ฟังก์ชัน "Stake Out" หรือ "Setting Out" ในตัวเครื่อง:
- เลือกจุด: เลือกหมายเลขจุดที่ต้องการวางแนวจากหน่วยความจำ
- หมุนมุม: กล้องจะคำนวณมุมที่ต้องหมุนไป ช่างสำรวจจะหมุนกล้องจนค่ามุม $Angle$ กลายเป็น $0$
- วัดระยะ: ให้คนถือปริซึมเดินไปตามแนวเล็ง กล้องจะยิงแสงเลเซอร์เพื่อวัดระยะทาง และบอกว่าคนถือปริซึมต้อง "เดินหน้า" หรือ "ถอยหลัง" อีกกี่เซนติเมตร
- ตอกหมุด: เมื่อตำแหน่งตรงเป้าเป๊ะ (Error เป็น 0) จึงทำการตอกหมุดและทำเครื่องหมาย
- ความรวดเร็ว: สามารถวางจุดได้นับร้อยจุดในวันเดียว ลดการใช้แรงงานคน
- ความแม่นยำสูง: ลดข้อผิดพลาดจากความเป็นมนุษย์ (Human Error) ในการดึงสายวัด
- รองรับรูปทรงซับซ้อน: ไม่ว่าอาคารจะโค้งหรือเฉลียง กล้องสามารถคำนวณพิกัดและวางแนวได้อย่างแม่นยำ
- เก็บข้อมูลได้ทันที: สามารถบันทึกค่าที่วางจริง (As-built) กลับเข้าไปในกล้องเพื่อตรวจสอบภายหลังได้
5. เคล็ดลับเพื่อความแม่นยำ (Pro Tips)
- เช็คดิ่งปริซึม: แม้กล้องจะแม่นแค่ไหน แต่ถ้าคนถือปริซึมถือเอียง ตำแหน่งก็เคลื่อนได้ ควรใช้ลูกน้ำที่ไม้โพลเสมอ
- หลีกเลี่ยงไอร้อน: ในช่วงเที่ยงที่มีไอร้อนจากพื้นดิน แสงเลเซอร์อาจเกิดการหักเหได้ ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ
- Double Check: หลังจากวางแนวเสร็จ ควรวัดระยะห่างระหว่างหมุดที่ตอกใหม่ด้วยเทปวัดระยะอีกครั้งเพื่อรีเช็คเบื้องต้น
สรุป: การใช้กล้อง Total Station ในการวางแนวอาคาร ไม่เพียงแต่ช่วยให้งานเสร็จไวขึ้น แต่ยังเป็นหลักประกันว่าโครงสร้างอาคารจะถูกสร้างขึ้นตรงตามตำแหน่งที่สถาปนิกและวิศวกรออกแบบไว้ 100%
บทความที่เกี่ยวข้อง
กล้อง Total Station เป็นอุปกรณ์สำรวจที่มีความแม่นยำสูง แต่บางครั้งอาจเกิดข้อผิดพลาดที่ทำให้การวัดไม่แม่นยำ บทความนี้จะแนะนำข้อผิดพลาด 5 ประการที่พบบ่อยและวิธีการแก้ไข
25 มิ.ย. 2024
ถึงแม้ว่า กล้อง Total Station จะเป็นเครื่องมือสำรวจที่ทรงพลังและอเนกประสงค์ สามารถทำได้ทั้งวัดมุม วัดระยะ และวัดระดับพร้อมกัน
26 พ.ค. 2025
กล้องระดับใช้หลักการที่ว่า "แนวเล็งจากกล้องเป็นแนวระดับ" ดังนั้นการอ่านค่าที่ไม้สตาฟเมื่อมองผ่านกล้อง จะสะท้อนตำแหน่งความสูงสัมพัทธ์ของแต่ละจุด
10 เม.ย. 2025


