คู่มือการตั้งกล้องระดับ (Auto Level) ให้ได้ระนาบที่เที่ยงตรง

อัพเดทล่าสุด: 21 ก.พ. 2026

228 ผู้เข้าชม

คู่มือการตั้งกล้องระดับ (Auto Level) ให้ได้ระนาบที่เที่ยงตรง
ในงานวิศวกรรมและการก่อสร้าง "กล้องระดับ" คือเครื่องมือที่ใช้หาความต่างระดับของพื้นที่ เพื่อกำหนดความสูงของคาน พื้น หรือถนน ขั้นตอนการตั้งกล้องให้ได้ระนาบสมบูรณ์มีดังนี้:

1. การเลือกทำเลและการกางขาตั้งกล้อง (Tripod Setup)

ทำเล: เลือกจุดที่มองเห็นหมุดอ้างอิง (Benchmark) และจุดที่ต้องการวัดได้ชัดเจน พื้นดินต้องแน่น ไม่ยุบตัว
การกางขา: กางขาตั้งออกให้กว้างพอประมาณ (ทำมุมราว 60 องศากับพื้น) เพื่อความมั่นคง
ความสูง: ปรับความสูงของขาตั้งให้พอดีกับระดับสายตาของผู้ส่อง (ไม่ต้องก้มหรือเขย่ง)
ความแบนราบ: พยายามปรับ "หัวขาตั้งกล้อง" (Tripod Head) ให้ดูด้วยตาเปล่าว่าขนานกับพื้นโลกมากที่สุด ก่อนจะวางกล้องลงไป
การล็อค: กดเท้าเหยียบขาตั้งกล้องให้จมลงในดิน (ถ้าเป็นพื้นปูน ให้เช็คว่าขาตั้งไม่ลื่นไถล)

2. การติดตั้งกล้องเข้ากับขาตั้ง

วางตัวกล้องระดับลงบนหัวขาตั้งกล้อง
ใช้มือข้างหนึ่งประคองกล้องไว้ และอีกข้างหมุนสกรูล็อคใต้ฐานขาตั้งให้แน่นพอประมาณ (อย่าเพิ่งแน่นจนขยับไม่ได้ เผื่อต้องเลื่อนปรับจุดศูนย์กลาง)

3. การปรับฟองกลม (Leveling the Circular Bubble)
นี่คือขั้นตอนที่สำคัญที่สุด โดยใช้ สกรูปรับระดับ (Foot Screws) 3 ตัวใต้ฐานกล้อง:

ขนานสกรู: หมุนตัวกล้องให้แนวของฟองกลมขนานกับสกรูปรับระดับคู่ใดคู่หนึ่ง (สมมติว่าเป็นคู่ A และ B)
เข้า-ออก: ใช้หัวแม่มือและนิ้วชี้ทั้งสองมือ หมุนสกรู A และ B "เข้าหากัน" หรือ "ออกจากกัน" พร้อมๆ กัน เพื่อให้ฟองอากาศเคลื่อนที่มาอยู่ในแนวศูนย์กลางตามแกนขวาง
สกรูตัวที่สาม: เมื่อฟองอากาศมาอยู่ตรงกลางระหว่างสกรู A และ B ให้หมุนสกรูตัวที่สาม (สกรู C) เพียงตัวเดียว เพื่อดึงฟองอากาศให้เข้าไปอยู่ใน "วงกลมสีดำ" ตรงกลางพอดี

4. การตรวจสอบความเที่ยงตรง (Double Check)

เมื่อฟองอากาศอยู่กลางวงกลมแล้ว ให้ลองหมุนตัวกล้องไป 180 องศา หรือหมุนไปรอบๆ
ถ้าฟองอากาศยังอยู่กลางวงกลมในทุกทิศทาง แสดงว่ากล้องได้ระนาบแล้ว

หมายเหตุ: กล้องรุ่นใหม่จะมีระบบ Compensator (ตัวปรับแก้ดุลยภาพอัตโนมัติ) อยู่ภายใน ซึ่งจะช่วยชดเชยค่าความเอียงเล็กน้อยให้เอง แต่เราต้องปรับฟองกลมให้เข้าใกล้จุดศูนย์กลางมากที่สุดก่อนระบบนี้ถึงจะทำงานได้แม่นยำ

5. การปรับโฟกัสเลนส์และสายใย (Focusing)

ปรับสายใย: ส่องกล้องไปยังพื้นหลังที่สว่าง (เช่น กระดาษขาว) แล้วหมุนปรับวงแหวนใกล้ตา (Eyepiece) จนเห็นเส้น "สายใย" (Crosshairs) สีดำคมชัดที่สุด
ปรับโฟกัสภาพ: ส่องไปยังไม้สต๊าฟ (Staff) แล้วหมุนปรับปุ่มโฟกัสข้างตัวกล้องจนเห็นตัวเลขบนไม้ชัดเจน

เช็ค Parallax: ลองขยับลูกตาขึ้น-ลงเล็กน้อยขณะส่อง ถ้าเส้นสายใยไม่เลื่อนออกจากตำแหน่งบนไม้สต๊าฟ แสดงว่าใช้ได้

ข้อควรระวัง (Pro Tips)
- อย่าจับขาตั้งกล้อง: หลังจากตั้งระดับเสร็จแล้ว ห้ามมือไปเท้าหรือโดนขาตั้งกล้องเด็ดขาด เพราะจะทำให้ระดับเคลื่อนทันที
- ระวังแดดจัด: แสงแดดที่ร้อนจัดอาจทำให้ขาตั้งกล้องขยายตัวไม่เท่ากัน ในงานระดับชั้นสูงมักจะมีการกางร่มให้ตัวกล้อง
- เช็คฟองอากาศเสมอ: ทุกครั้งก่อนอ่านค่าระดับ ให้ชำเลืองมองฟองกลมเสมอว่ายังอยู่กลางวงกลมหรือไม่
การตั้งกล้องที่ถูกต้องจะช่วยประหยัดเวลาและลดความขัดแย้งในไซต์งานได้อย่างมหาศาล เพราะ "ค่าระดับ" คือมาตรฐานเดียวที่ทุกคนต้องยึดถือร่วมกัน

Tags :

คู่มือการตั้งกล้องระดับ (Auto Level) ให้ได้ระนาบที่เที่ยงตรง

"กล้องระดับ"