"ความร้อน" และ "สนามแม่เหล็ก" ต่อกล้อง Total Station
"ความร้อน" และ "สนามแม่เหล็ก" ต่อกล้อง Total Station
ในการใช้งานกล้อง Total Station ท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่โหดร้ายของหน้างานก่อสร้าง เรามักให้ความสำคัญกับฝุ่นและความชื้น แต่มีปัจจัย "ล่องหน" อีกสองอย่างที่ส่งผลต่อความแม่นยำระดับมิลลิเมตรอย่างรุนแรง นั่นคือ ความร้อน (Thermal Effects) และ สนามแม่เหล็ก (Magnetic Interference) บทความนี้จะเจาะลึกว่าปัจจัยเหล่านี้ทำร้ายกล้องของคุณอย่างไร และวิธีป้องกันที่ถูกต้องคืออะไร
1. เมื่อ "ความร้อน" ทำให้ค่าเพี้ยน (Thermal Effects)
ความร้อนไม่ได้ส่งผลแค่กับคนถือกล้อง แต่ส่งผลโดยตรงต่อระบบกลไกและออปติกภายในเครื่อง
- การขยายตัวของโครงสร้าง (Material Expansion) : โครงสร้างโลหะและแก้วภายในกล้องจะขยายตัวเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น หากแดดส่องกระทบตัวกล้องเพียงด้านเดียว (Uneven Heating) จะทำให้เกิดการบิดตัวเล็กน้อย ส่งผลให้แกนของกล้อง (Axis Error) คลาดเคลื่อนจากค่าที่เคยปรับตั้งไว้ในห้องควบคุมอุณหภูมิ
- ปรากฏการณ์ภาพสั่นไหว (Heat Haze / Scintillation) : ความร้อนที่แผ่จากพื้นผิวถนนหรือดินทำให้ความหนาแน่นของอากาศเปลี่ยนแปลง แสงที่วิ่งผ่านอากาศจะหักเหไปมา ทำให้ภาพเป้าปริซึมที่มองเห็น "เต้น" หรือสั่นไหว ส่งผลให้การเล็งเป้าคลาดเคลื่อน และระบบ EDM (Electronic Distance Measurement) อ่านค่าระยะทางได้ยากขึ้น
- เซนเซอร์เอียงรวน (Electronic Level Error) : เซนเซอร์วัดความเอียง (Tilt Sensor) ภายในกล้องมีความไวสูงมาก ความร้อนที่สูงเกินไปอาจทำให้ของเหลวหรืออิเล็กทรอนิกส์ในตัวเซนเซอร์อ่านค่าผิดเพี้ยน ทำให้ระบบชดเชยค่ามุม (Compensator) ทำงานผิดพลาด
2. "สนามแม่เหล็ก" ตัวรบกวนระบบอิเล็กทรอนิกส์ (Magnetic Interference)
กล้อง Total Station รุ่นใหม่ โดยเฉพาะรุ่น Robotic ที่มีมอเตอร์ขับเคลื่อน มักได้รับผลกระทบจากคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในพื้นที่
- รบกวนระบบ Compensator : กล้องบางรุ่นใช้ระบบลูกดิ่งที่ควบคุมด้วยแม่เหล็ก หากตั้งกล้องใกล้กับ สายไฟแรงสูง, หม้อแปลงไฟฟ้า หรือโครงสร้างเหล็กขนาดใหญ่ สนามแม่เหล็กอาจดึงดูดระบบชดเชยให้เอียงไปจากแนวแรงดึงดูดโลกที่แท้จริง
- การสื่อสารไร้สายติดขัด : ในพื้นที่ที่มีสัญญาณแม่เหล็กไฟฟ้าเข้มข้น (เช่น ใกล้เสาส่งสัญญาณ) อาจทำให้ระบบ Bluetooth หรือ Wi-Fi ที่ใช้เชื่อมต่อกับ Data Collector หลุดบ่อย หรือทำงานช้าลงอย่างเห็นได้ชัด
- ความผิดพลาดของเข็มทิศดิจิทัล : หากคุณใช้ฟังก์ชันระบุทิศเหนือจากกล้อง สนามแม่เหล็กจากเหล็กเสริมในโครงสร้าง (Rebar) จะทำให้การระบุพิกัดเริ่มต้น (Orientation) คลาดเคลื่อนไปจากความเป็นจริง
3. แนวทางปฏิบัติเพื่อรักษาความแม่นยำ (Best Practices)
เพื่อให้งานสำรวจของคุณยังคงความแม่นยำสูงสุด แม้ต้องทำงานในสภาวะที่ไม่เอื้ออำนวย
- ใช้ร่มกันแดดสำรวจ (Surveying Umbrella) : นี่ไม่ใช่เครื่องมือเพื่อความสบาย แต่เป็นอุปกรณ์บังคับเพื่อรักษาอุณหภูมิของกล้องให้คงที่ ป้องกันแดดส่องกระทบตัวกล้องโดยตรงซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโครงสร้างบิดตัว
- การปรับตัวของกล้อง (Acclimatization) : เมื่อนำกล้องออกจากรถที่เปิดแอร์เย็นฉ่ำ ห้ามเริ่มรังวัดทันที ควรตั้งกล้องทิ้งไว้ในที่ร่มหน้างานประมาณ 15-20 นาที เพื่อให้วัสดุภายในปรับตัวเข้ากับอุณหภูมิภายนอกก่อน
- อัปเดตค่า PPM (Atmospheric Correction) : ทุกครั้งที่อุณหภูมิเปลี่ยนเกิน 5-10 องศาเซลเซียส ควรวัดอุณหภูมิและค่าความดันอากาศจริง แล้วป้อนลงในกล้องเพื่อให้ระบบ EDM คำนวณแก้ค่าความเร็วแสงให้ถูกต้อง
- เว้นระยะจากแหล่งกำเนิดพลังงาน : พยายามตั้งสถานีกล้องให้ห่างจากสายไฟแรงสูงหรือวัตถุโลหะขนาดใหญ่เท่าที่จะทำได้ เพื่อลดสัญญาณรบกวน
ความแม่นยำของ Total Station ไม่ได้ขึ้นอยู่กับยี่ห้อหรือราคาเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การเข้าใจและควบคุมปัจจัยภายนอก การป้องกันความร้อนและหลีกเลี่ยงสนามแม่เหล็กจะช่วยยืดอายุการใช้งานเครื่องมือ และลดความเสี่ยงในการต้องกลับมาแก้งานรังวัดใหม่ทั้งหมด
ยินดีให้คำปรึกษาแนะนำ กล้องระดับ กล้องวัดมุม กล้องประมวลผลรวม และบริการหลังการขาย : บริษัท พี นัมเบอร์วัน อินสตรูเม้นท์ จำกัด
